Extra 15 misteret e mëdha të Universit që shkenca nuk arrin ende t’i...

15 misteret e mëdha të Universit që shkenca nuk arrin ende t’i shpjegojë

Universi është plot mistere dhe fenomene të pashpjegueshme. Ekzistojnë teori të ndryshme që shpjegojnë aspekte të krijimit, të origjinës dhe se si funksionon universi, por asnjëra nga këto teori nuk mund të testohet dhe për më tepër nuk gëzon konsensus ndër shkencëtarë dhe filozofë. Gjithsesi, në vijim po paraqesim dije mistere të universit që e kanë shoqëruar njerëzimin që nga lindja e tij.

1- Çfarë moshe ka universi?

invisible_universe-blog-579x580

Pavarësisht që jetojmë në shekullin e 21 dhe zhvillimit të teknologjisë, mosha e universit për ne është e paqartë. Shkencëtarë të sotëm vlerësojnë se mosha e universit mund të jetë rreth 13.799±0.021 miliardë vjet.

2- Si u formuan galaktikat

Ekziston një debat i gjerë në atë se si janë formuar galaktikat. Pas “big bangut”, shekncëtartë nuk janë të sigurtë nëse copëza të vogla u bashkuan gradualisht për të formuar yjet.

3- Universi përpara “Big-bangut”

Po sikur të ekzistonte diçka më përpara? Kemi qenë në gjendje të përcaktojmë gjenezën e ekzistencës sonë duke filluar me “big-bangun”, por më tej nuk dimë gjë.

4- Jeta, e ka origjinën nga Toka?

misteret-e-hapsires-qe-shkencetaret-nuk-kane-mundur-ti-shpjegojne-7

Kjo është një nga pyetjet më themelore të të gjitha kohërave dhe ende nuk ka një përgjigje shkencore për të.

Dimë që në Tokë nuk kishte jetë derisa u formua sistemi diellor. Më pas u shfaqën shenjat e jetës në planetin tonë duke evoluar në speciet që njohim sot.

Shkencëtarët vlerësojnë se ka mundësi që jeta të ketë lulëzuar spontalisht në varësi të kushteve të Tokës. Të tjerë shkencëtarë besojnë se molekulat organike konplekse mund të kenë ardhur në tokë nga hapësira dhe kanë mbërritur në tokë nga kometat apo meteorët.

5- Çfarë është materia e zezë

E vërteta është se nuk e dimë saktësisht se çfarë është materia e zezë. Por gjithsesi shkencëtarët kanë qenë në gjendje të nxjerrin në pah disa karakteristika. Për shembull, dimë që është e zezë, që do të thotë se nuk ka formë yjesh apo planetesh që mund të shihen. E dyta, nuk është në formën e reve të zeza. E treta, materia e zezë nuk është antimaterie, dhe së fundi, materie e zezë nuk është një vrimë e zezë në galaktikë.

6- Si është formuar Hëna

maxresdefault

Nga erdhi sateliti ynë romantik? Shkencëtarët dhe filozofët kanë menduar për shekuj rreth kësaj. Ideja e parë moderne e formimit të Hënës vjen nga djali Çarlit, Xhorxh Darvin. Por teoria më e pranueshme është se Hëna është formuar objekte të mëdha janë përplasur mbi Tokë miliarda vjet më parë. Kjo përplase formojë tokën dhe lëshojë materiale të shkrira në orbitë duke formuar gradualisht Hënën.

7- Përse është tharë planeti Mars

Tashmë e dimë se dikur Marsi ka qenë i pasur me ujë. Por ajo që s’dimë dhe shkencëtarët përpiqen të kuptojnë është se përse planeti kuq është kaq i thatë dhe i pa jomirëpritës. Teoritë janë të shumta dhe variojnë nga përplasja e asteoridëve e deri ngjarjet katastrofike apo edhe të erës së erozionit solarë.

8- Jemi të vetëm?

Ky është një tjetër mister që shumë mendimtarë dhe shkencëtarë përpiqen t’i japin një përgjigje përmes historisë së civilizimit njerëzorë. A mund të dallojmë të githa llojet e jetës? Po sikur disa forma jete po na vëzhgojnë, dhe ne nuk e kuptojmë?

9- Nga erdhëm?

misteret-e-hapsires-qe-shkencetaret-nuk-kane-mundur-ti-shpjegojne-4

Është një nga pyetjet më të hershme dhe nga misteret më të mëdha në historinë e njerëzimit. Pavarësisht teorive të ndryshme, e vërteta është se shkencëtarët nuk kanë një ide të qartë.

10- Jetojmë në një univers paralel?

paralleee-1050x526

Për aq kohë sa njerëzit janë në gjendje të mendojnë dhe arsyetojnë, një pyetje ka qenë përherë prezente në kokën tonë: Nga ta dimë ne se çfarëdo që shohim, është ajo çfarë shohim? Shkenca moderne është thuajse e sigurtë se mund të ekzistojnë një univers paralel, por mbetet e vështirë për të testuar një nocion të tillë.

11- Ajo që ne mund të shohim përbën vetëm 5% të universit  

Çdo gjë që ne mund të shohim përbën vetëm një pjesë të vogël të universit, 5%. Kurse 95% e tij është ende e panjohur, e errët. Sipas shkencëtarëve, materia e errët është një material i padukshëm, i cili përbën pjesën kryesore të çështjes së galaktikave. Shkencëtarët mendojnë se ajo ekziston, sepse forca gravitacionale e galaktikave është shumë, shumë e madhe që të shpjegohet vetëm nga ajo që ne mund të shohim.

12. Çfarë ndodh në Mars?

Aty mund të ketë eksiztuar nje herë jetë dhe ajo mund të ekzistojë ende. Shkencëtarët kanë shumë pyetje në lidhje me këtë dhe po planifikojnë të dërgojnë në këtë planet hulumtues për të gjetur përgjigjet e pyetjeve të tyre.

13-  Çfarë janë “fast radio bursts” dhe nga vijnë ato? 

Nga vijnë rrezet kozmike me energji të lartë? Ato përplasen vazhdimisht me Tokën nga hapësira kozmike, por askush nuk e di origjinën e tyre.

Ndonjëherë shkenxcëtarët mund të dallojnë një blic (shkrepëtimë) shumë të shkurtër të valëve të radios nga hapësira, të quajtura “fast radio bursts” (FRBs), por njësoj si rrezet kozmike as ato nuk dihet nga vijnë.

14- Pse aty ka më shumë materie se sa antimaterie? 

Ne e dimë se kur një grimcë e materies dhe një grimcë e antimateries përplasen, ato asgjësojnë njëra-tjetrën. Nëse do të kishte një sasi të barabartë të materies dhe antimateries, universi ynë do të ishte plotësisht i lirë nga grimcat. Bazuar në atë që ne dimë për kozmologjinë, Big Bang duhet të ketë prodhuar një sasi të barabartë të materies dhe antimateries. Kjo do të thotë që ne do të kemi mbetur me një univers me pak grimca, por për disa arsye Big Bang ka prodhuar pak më shumë materie se sa antimaterie. Diçka e devijoi balancën në favor të së materies, por ne nuk kemi ide se çfarë.

15- Si do përfundojë Universi? Si do të vijë fundi i botës? 

Astronomët mendojnë se për rreth 6 miliard vjet Toka do të avullohet nga dielli ynë. Po pjesa tjetër e universit? Për kët ka disa teori të frikshme. Termodinamika na tregon se në univers çdo gjë mund të bëhet me të njëjtën temperaturë. Kjo do të thotë se të gjitha yjet do të treten dhe materia do të kalbet. Ka gjithashtu edhe një teori, e cila është e kundërta e Big Bengut. Ajo quhet Crunch Big. Nëse universi vazhdon të zgjerohet dhe të rritet, përfundimisht nuk do të jetë shumë gravitetit dhe të gjitha që forca gravitacionale do të bëjë gjithçka për të filluar kontraktimit.

Nëse universi vazhdon të zgjerohet dhe të rritet, përfundimisht nuk do të ketë shumë gravitet dhe të gjitha forcat gravitacionale do të bëjnë gjithçka për të filluar kontraktimet.